Trong các công trình hiện đại, tầng hầm không chỉ được sử dụng làm bãi đỗ xe mà còn có thể tích hợp kho kỹ thuật, phòng máy hoặc không gian dịch vụ. Tuy nhiên, do đặc thù kín, thiếu thông thoáng tự nhiên, tầng hầm là khu vực có nguy cơ cao về tích tụ khí độc, nhiệt và khói. Chính vì vậy, việc thiết kế hệ thống thông gió tầng hầm không thể thực hiện theo cảm tính mà bắt buộc phải tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả vận hành lâu dài.

Khác với các không gian sử dụng thông thường, tầng hầm gần như không có khả năng trao đổi không khí tự nhiên. Không khí trong khu vực này chủ yếu bị ảnh hưởng bởi khí thải phương tiện, nhiệt từ động cơ và các hoạt động vận hành kỹ thuật.
Hệ thống thông gió tầng hầm có nhiệm vụ:
Nếu không được thiết kế đúng chuẩn, tầng hầm có thể trở thành khu vực tiềm ẩn rủi ro lớn về sức khỏe và an toàn công trình.
Việc bỏ qua hoặc áp dụng sai tiêu chuẩn trong thiết kế hệ thống thông gió tầng hầm có thể dẫn đến nhiều hệ quả nghiêm trọng.
Khí độc tích tụ trong thời gian dài có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người sử dụng, đặc biệt là nhân viên vận hành hoặc cư dân ra vào tầng hầm thường xuyên. Ngoài ra, hệ thống thông gió không đạt chuẩn còn gây ra tình trạng nhiệt độ cao, độ ẩm lớn, làm giảm tuổi thọ thiết bị kỹ thuật đặt tại tầng hầm.
Trong trường hợp xảy ra cháy, một hệ thống thông gió thiết kế sai có thể khiến khói lan nhanh, cản trở thoát nạn và gây thiệt hại nghiêm trọng.
Tiêu chuẩn đầu tiên cần xem xét là yêu cầu về nồng độ khí độc cho phép trong tầng hầm, đặc biệt là khí CO. Hệ thống thông gió phải đảm bảo duy trì nồng độ khí thải trong giới hạn an toàn, thông qua việc tính toán lưu lượng gió phù hợp và phương án hút – xả hiệu quả.
Việc thiết kế cần dựa trên công suất sử dụng tầng hầm, số lượng phương tiện và tần suất ra vào để xác định mức thông gió cần thiết.
Hệ thống thông gió tầng hầm cần đáp ứng số lần trao đổi không khí trong một giờ theo yêu cầu kỹ thuật. Đây là cơ sở để xác định công suất quạt, kích thước ống gió và phương án phân phối gió.
Nếu số lần trao đổi không khí không đủ, khí thải sẽ không được loại bỏ kịp thời, gây tích tụ và mất an toàn.
Thông gió tầng hầm không chỉ phục vụ vận hành thường ngày mà còn đóng vai trò quan trọng trong tình huống cháy. Hệ thống cần được thiết kế để hỗ trợ thoát khói, kiểm soát hướng lan truyền khói và tạo điều kiện thuận lợi cho công tác cứu hộ.
Do đó, thiết kế hệ thống thông gió tầng hầm cần phối hợp chặt chẽ với giải pháp phòng cháy chữa cháy của toàn bộ công trình.

Tầng hầm thường có diện tích lớn và nhiều khu vực chức năng khác nhau. Việc phân vùng thông gió giúp kiểm soát hiệu quả hơn, tránh tình trạng gió ngắn mạch hoặc khu vực chết không được thông gió.
Mỗi khu vực cần được tính toán lưu lượng gió riêng, phù hợp với mức độ phát sinh khí thải.
Vị trí hút khí thải và cấp khí tươi phải được bố trí sao cho luồng gió đi qua toàn bộ không gian tầng hầm, tránh hiện tượng khí độc bị giữ lại ở các góc khuất.
Khoảng cách và cao độ lắp đặt quạt, miệng gió cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả thông gió.
Môi trường tầng hầm thường ẩm, bụi và nhiệt độ cao. Do đó, quạt và thiết bị thông gió cần có khả năng chịu được điều kiện làm việc khắc nghiệt, đảm bảo độ bền và hiệu suất lâu dài.
Một sai lầm phổ biến là thiết kế hệ thống thông gió tầng hầm chỉ dựa trên bản vẽ lý thuyết, không tính đến thực tế vận hành. Trên thực tế, tần suất sử dụng tầng hầm, mật độ phương tiện và thói quen sử dụng có thể thay đổi theo thời gian.
Hệ thống thông gió hiệu quả cần có khả năng:
Cách tiếp cận này giúp hệ thống vừa đảm bảo an toàn, vừa tối ưu chi phí vận hành.
Một số sai lầm thường gặp gồm:
Những sai lầm này có thể không bộc lộ ngay, nhưng sẽ gây ra vấn đề nghiêm trọng trong quá trình sử dụng lâu dài của công trình.
Hệ thống thông gió tầng hầm không hoạt động độc lập mà cần được xem là một phần của hệ thống HVAC tổng thể. Việc thiết kế đồng bộ giúp:
Khi thông gió tầng hầm được thiết kế đúng, toàn bộ hệ thống HVAC sẽ vận hành hiệu quả hơn.

G-SORA tiếp cận thiết kế hệ thống thông gió tầng hầm dựa trên tiêu chuẩn kỹ thuật và điều kiện vận hành thực tế của từng công trình. Mỗi phương án đều được khảo sát kỹ lưỡng, tính toán chi tiết và phối hợp chặt chẽ với các hệ thống liên quan.
Giải pháp của G-SORA tập trung vào:
Hệ thống thông gió tầng hầm có bắt buộc không?
Có. Với mọi tầng hầm kín, hệ thống thông gió là hạng mục bắt buộc để đảm bảo an toàn.
Có thể thiết kế thông gió tầng hầm đơn giản để giảm chi phí không?
Không nên. Thiết kế không đạt chuẩn có thể gây rủi ro lớn hơn nhiều so với chi phí đầu tư ban đầu.
Bao lâu nên kiểm tra hệ thống thông gió tầng hầm?
Nên kiểm tra và bảo trì định kỳ từ 3–6 tháng/lần để đảm bảo hiệu quả và an toàn vận hành.